Tài liệu dành cho nhà đầu tư
Sổ tay theo khu vực công cụ ReadFS
Sổ tay được xếp theo đúng thứ tự làm việc của một nhà đầu tư. Bạn nhìn toàn ngành để khoanh vùng, đọc kỹ doanh nghiệp ở trung tâm phân tích, ước giá bằng nhóm công cụ định giá, kiểm tra hạn mức vốn trước khi mua, cập nhật và theo dõi danh mục, rồi cuối cùng là phần kỷ luật và cộng đồng. Phần theo dõi danh mục dùng thường xuyên sau khi bạn đã có cổ phiếu trong tay.
ReadFS không đặt lệnh thay bạn. Mọi lệnh mua và bán vẫn do bạn tự thực hiện trên tài khoản chứng khoán của mình.
Mục lục sổ tay theo khu vực
Các khu vực xếp theo thứ tự làm việc từ A đến E, và màu viền giữ đúng màu trên bản đồ công cụ để bạn dễ nhận ra mình đang ở đâu.
Khu vực A
Tổng quan ngành
Khu vực B
Trung tâm phân tích
Khu vực C
Định giá & công cụ
Khu vực D
Kiểm tra trước khi mua
Khu vực E
Phân tích danh mục & cập nhật
Kỷ luật & cộng đồng
Khu vực A
Sổ tay — Tổng quan ngành
Ngành nào đang nổi bật, và mã nào làm tốt hơn mức trung bình của ngành?
- • Bạn xem bảng tổng quan theo bốn nhóm lớn gồm sản xuất và thương mại, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm.
- • Bạn lọc mã bằng bộ tiêu chí có sẵn, hoặc tự thêm điều kiện của mình. Tài khoản miễn phí đặt tối đa ba điều kiện, tài khoản Pro đặt tối đa bảy.
- • Bạn so hiệu quả sinh lời trên vốn chủ, hiệu quả sinh lời trên tài sản, chỉ số giá trên lợi nhuận, chỉ số giá trên giá trị sổ sách và nhiều chỉ tiêu khác giữa các mã cùng ngành, rồi đối chiếu với mức trung bình ngành.
- • Khi một vài mã rất lớn kéo lệch mức trung bình của thị trường hoặc của ngành, bạn có thể bỏ chúng ra khỏi phép tính để ước lại mặt bằng định giá, mà công thức vẫn giữ nguyên.
- • Cùng bảng tổng quan có tab Biến động giá và tab Cung cầu.
- • Giá trị giao dịch và Xu hướng dòng tiền là hai trang cùng khu Tổng quan ngành.
- • Kết quả ở đây dùng để chọn mã đáng đọc sâu trên bản đồ tài chính. ReadFS không đặt lệnh mua bán thay bạn.
Khu vực A
Sổ tay — So sánh chỉ số ngành
Theo thời gian thì mã nào làm tốt hơn mức trung bình của ngành?
- • Bạn chọn một ngành hoặc nhập mã, rồi chọn chỉ số muốn so, ví dụ hiệu quả sinh lời trên vốn chủ hay chỉ số giá trên lợi nhuận.
- • Nhiều mã được vẽ chung trên một biểu đồ, và bạn có thể bật thêm đường trung bình ngành để đối chiếu.
- • Tài khoản Pro lưu cấu hình biểu đồ theo tài khoản nên mở máy nào cũng thấy. Tài khoản miễn phí thử đủ tính năng trên một đến hai mã, trong khoảng ba năm hoặc bốn quý, và lưu tối đa năm biểu đồ ngay trên máy.
- • Bước này giúp sàng lọc trước, rồi bạn mới dành thời gian đọc sâu một mã ở trung tâm phân tích.
Khu vực A
Sổ tay — Giá trị giao dịch
Giá trị giao dịch theo phiên, tháng, năm trên từng sàn và tổng toàn thị trường là bao nhiêu?
- • Bạn xem giá trị giao dịch theo phiên, tuần, tháng, năm — từng sàn riêng lẻ và tổng toàn thị trường.
- • Số liệu gồm khớp lệnh và thỏa thuận.
- • Bạn chọn Tổng 3 sàn, HOSE, HNX hoặc UPCOM.
- • ReadFS không đặt lệnh mua bán thay bạn.
Khu vực A
Sổ tay — Xu hướng dòng tiền
Tiền khớp đang dồn vào ngành nào, đang rút khỏi ngành nào?
- • Nhận diện dòng tiền đang chảy vào hay rút khỏi từng ngành trong 10 phiên gần nhất.
- • Tỷ trọng là phần trăm tiền khớp của một ngành trên 55 ngành. Phiên này cao hơn trung bình cửa sổ đang chọn nghĩa là tiền đang tập trung vào ngành đó so với các ngành khác. Thấp hơn nghĩa là tiền đang chuyển đi.
- • Ngành vốn đã lớn (như ngân hàng) không đương nhiên là đang hút thêm tiền.
- • Số liệu là giá trị khớp lệnh thật (tổng từng lệnh trong phiên). Chưa tính giao dịch thỏa thuận.
Khu vực A
Sổ tay — Cung cầu
Khối lượng mua, khối lượng bán và chênh lệch từng mã trên bảng tổng quan ngành ra sao?
- • Tab Cung cầu nằm cùng bảng tổng quan ngành, cạnh Biến động giá.
- • Bảng có KL mua, KL bán, lệnh mua, lệnh bán, trung bình lệnh và chênh lệch.
- • Bạn chọn nhóm ngành rồi xem các phiên đã nhập. Kho giữ tối đa 30 phiên.
- • Chưa có số thì trang báo chưa nhập dữ liệu cung cầu.
Khu vực A
Sổ tay Dòng tiền tổ chức
Khối ngoại, quỹ và tự doanh công ty chứng khoán đang mua hoặc giữ mã nào, và nên đọc BCTC mã đó ra sao?
- • Ba phần gồm mua bán ròng của khối ngoại và tự doanh sàn, quỹ nắm giữ, cùng danh mục tự doanh của công ty chứng khoán.
- • Đây là bộ lọc phát hiện ý tưởng, không phải khuyến nghị mua bán. Bấm mã để mở bản đồ tài chính trước khi quyết định.
- • Mua bán ròng: chọn mua hoặc bán, rồi xem theo Hôm nay, 1W, 1M hoặc YTD. Mỗi mốc là số liệu snapshot từ nguồn, không cộng dồn từ ngày.
- • Khối ngoại mua ròng có thể chỉ là ETF cơ cấu theo rổ chỉ số, không phải quan điểm chủ động vào từng mã.
- • Quỹ cập nhật theo tháng. Danh mục công ty chứng khoán cập nhật theo quý.
Khu vực B
Sổ tay — Bản đồ tài chính
Doanh nghiệp này đang khỏe ở đâu và yếu ở đâu trên báo cáo tài chính?
- • Bạn nhập mã để mở bản đồ về tài sản, lợi nhuận, dòng tiền và những điểm cần lưu ý.
- • Bạn đọc theo các câu hỏi của ReadFS, thay vì phải tự nhớ hết từng dòng trong báo cáo tài chính.
- • Từ bản đồ, bạn mở được bảng Bộ tiêu chí ReadFS theo khung ngành, phần phân tích nhanh theo mẫu, hoặc bàn phân tích tự chọn chỉ tiêu.
Khu vực B
Sổ tay — Bộ tiêu chí ReadFS (theo mã)
Mã này đạt bộ tiêu chí ReadFS của ngành đến đâu, và bộ tiêu chí riêng của tôi nói gì?
- • Trên trang của từng mã, bạn mở bảng Bộ tiêu chí ReadFS để xem mọi chỉ tiêu của khung ngành, gồm mục tiêu, số của kỳ này, cột một năm, cột ba năm, xu hướng và điểm từng chỉ tiêu.
- • Mỗi chỉ tiêu được cho điểm từ 0 đến 10 rồi nhân trọng số, và tổng trọng số của mỗi ngành luôn bằng 100. Vào tab Trọng số ngay trong bảng để xem ngành đó chia 100 điểm ra sao và vì sao chia như vậy.
- • Hệ thống gợi ý nhóm R1 đến R3 để bạn đọc nhanh sức khỏe số liệu. Đây không phải khuyến nghị mua hay bán.
- • Tab Bộ lọc của tôi cho phép bạn tự chọn chỉ tiêu và tự đặt mốc. Cách tính điểm vẫn như vậy, nhưng chấm theo kỷ luật riêng của bạn.
- • Phần đánh giá định tính bổ sung những câu hỏi về rủi ro và chất lượng mà số liệu không nói hết. Bạn tự đánh dấu trước khi quyết định.
- • Bạn có thể mang bộ tiêu chí riêng đi so với vài mã cùng ngành, và xem gợi ý những mã có điểm gần bộ tiêu chí để đối chiếu.
- • Một số mã mở thử miễn phí, còn lại cần tài khoản Pro. Nguyên tắc chấm điểm được công khai ngay trong bảng.
Khu vực B
Sổ tay — Phân tích nhanh
Tôi muốn xem biểu đồ nhanh theo mẫu, hoặc tự ghép và tự tính chỉ tiêu thì làm ở đâu?
- • Bạn chọn một mẫu có sẵn của ReadFS, hoặc tự ghép và tự tính chỉ tiêu ngay trên cùng công cụ.
- • Ghép là xếp vài chỉ tiêu cùng đơn vị lên một biểu đồ. Tính là lấy chỉ tiêu này chia hoặc trừ chỉ tiêu kia, với công thức mẫu chọn một lần là xong.
- • Tài khoản miễn phí xem trong khoảng mười năm hoặc mười hai quý. Tài khoản Pro lưu lại mẫu và tải được ảnh biểu đồ.
Khu vực B
Sổ tay — Bàn phân tích tùy biến
Tôi muốn tự chọn dòng báo cáo và xem biểu đồ theo ý mình thì mở đâu?
- • Bạn tự chọn từng dòng trong báo cáo tài chính, ghép chúng lại và xem biểu đồ.
- • Tài khoản miễn phí ghép và lưu ngay trên máy, trong khoảng ba năm hoặc bốn quý. Tài khoản Pro lưu theo tài khoản, xem chuỗi dài hơn, tải ảnh và so nhiều mã cùng lúc.
- • Công cụ này dành cho người muốn đi sâu hơn những gì bản đồ và các mẫu có sẵn đã cung cấp.
Khu vực B
Sổ tay — Tổng hợp và phân tích theo yêu cầu
So sánh nhiều mã hoặc tổng hợp một mã từ số liệu đã có trên ReadFS.
- • Bạn chọn So sánh hoặc Tổng hợp một mã, rồi bấm ReadFS tổng hợp.
- • Bạn chọn mã, chỉ tiêu và kỳ (năm, quý hoặc TTM) từ số liệu đã có trên ReadFS.
- • Có thể thêm dòng báo cáo tài chính, ví dụ tiền mặt hoặc tồn kho.
- • Kết quả dùng để đọc lại số, không phải khuyến nghị mua bán.
Sổ tay — Kỷ luật & cộng đồng
Quy tắc của ReadFS gồm những gì, và học thêm hay hỏi đáp ở đâu?
- • Khu vực này gồm phần quy tắc cùng phần học và hỏi đáp. Nó không thay cho các công cụ định giá hay bước kiểm tra trước khi mua.
- • Bộ tiêu chí theo ngành cho điểm và gợi ý nhóm R. Hạn mức tính theo tỷ lệ phần trăm cho từng mã và từng ngành giúp bạn giữ kỷ luật khi phân bổ vốn.
- • Lịch và thử thách kỷ luật giúp bạn luyện việc giữ hạn mức đều đặn theo thời gian.
- • Bước kiểm tra trước khi mua và các cảnh báo danh mục đều dựa trên chính những hạn mức này.
- • Bạn học thêm ở mục kiến thức, và trao đổi trên mã thật với cộng đồng qua Zalo, YouTube hoặc TikTok.
Khu vực D
Sổ tay kiểm tra trước khi mua
Mã này còn bao nhiêu room trên hạn mức phân bổ vốn, và lệnh minh họa có vượt hạn mức không?
- • Hệ thống trả về một trong ba mức: Trong kỷ luật, Thận trọng, hoặc Dừng bước mua trên công cụ.
- • Bạn chọn ngành như ở Tổng quan ngành để duyệt mã có BCTC, hoặc gõ mã trực tiếp. Mã ngoài danh sách ReadFS vẫn kiểm tra được. Kết quả sẽ báo nếu chưa có bộ tiêu chí hoặc hạn mức phân bổ vốn.
- • Bạn thử một số lượng cụ thể để thấy tỷ trọng sau lệnh minh họa. ReadFS không đặt lệnh thay bạn trên công ty chứng khoán.
- • Nếu cửa trên công cụ chưa đạt, bạn tự xử lý phần lệch hạn mức trên tài khoản chứng khoán, cập nhật lại danh mục trên ReadFS, rồi đối chiếu lần nữa.
Khu vực E
Sổ tay — Phân tích danh mục & cập nhật
Danh mục của tôi có hợp lý không, và mỗi mã nên chiếm tỷ trọng bao nhiêu?
- • Sau mỗi lệnh thật trên công ty chứng khoán, bạn cập nhật lại cổ phiếu, tiền mặt và khoản vay ký quỹ trên ReadFS.
- • Phần phân tích danh mục cho biết tỷ trọng từng mã có hợp lý không, hạn mức tối đa là bao nhiêu, bạn đang vay đến mức nào và khi nào thì đã lệch khỏi kỷ luật.
- • Sổ đầu tư có tab Theo mã để lưu phần nghiên cứu, và tab Kỷ luật mua bán để ghi lý do quyết định cùng bài học rút ra.
Sổ tay — Nhật ký kỷ luật đầu tư
Làm sao để nhớ vì sao mình đã mua hay bán, và mình có giữ được kỷ luật không?
- • Nhật ký nằm trong Sổ đầu tư, ở tab Kỷ luật mua bán, không còn là một trang riêng.
- • Bạn ghi lại quyết định và gắn nó với danh mục, hoặc với thử thách kỷ luật đang chạy.
- • Thời điểm nên ghi là ngay sau khi kiểm tra trước khi mua, hoặc sau khi vừa xử lý phần vượt hạn mức.
- • Đây là công cụ để bạn tự rèn kỷ luật, không phải khuyến nghị đầu tư.
Khu vực E
Sổ tay — Sổ đầu tư
Tôi đã ghi chú khi đọc báo cáo, xem lại theo mã ở đâu và ghi quyết định mua bán ở đâu?
- • Sổ có hai tab. Tab Theo mã dành cho phần nghiên cứu, còn tab Kỷ luật mua bán dành cho quyết định và bài học.
- • Bạn ghi chú ngay trên bản đồ tài chính, theo từng khu vực như tài sản, kết quả kinh doanh, dòng tiền, định giá và những điểm trọng yếu.
- • Tab Theo mã liệt kê các mã bạn đã ghi, và bạn chọn một mã để xem lại theo khu vực và theo từng kỳ.
- • Tab Kỷ luật giúp bạn ghi lý do trước khi mua hoặc bán, hẹn ngày xem lại và rút ra bài học.
Khu vực C
Sổ tay — Định giá & công cụ (Khu vực C)
Tôi đã đọc báo cáo tài chính rồi, giờ ước giá trị doanh nghiệp bằng cách nào?
- • Khu vực định giá đặt ngay sau trung tâm phân tích, và trước bước kiểm tra trước khi mua.
- • Công cụ dòng tiền tự nhập cho bạn nhập cổ tức hoặc dòng tiền tự do của từng năm, rồi cộng giá bán ở năm cuối để ra giá trị của cổ phiếu hôm nay. Cách này khác với chiết khấu dòng tiền vì bạn không phải giả định tăng trưởng đều nhau.
- • Công cụ chiết khấu dòng tiền dùng mô hình hai giai đoạn với giả định tăng trưởng và mức chiết khấu. Bạn có thể học công thức trước, hoặc gắn luôn một mã đang niêm yết.
- • Công cụ so sánh bội số giúp bạn ước giá hợp lý theo mức giá trên lợi nhuận hoặc giá trên giá trị sổ sách mà bạn chấp nhận.
- • Công cụ DuPont tách hiệu quả sinh lời trên vốn chủ thành ba phần gồm biên lợi nhuận, tốc độ quay vòng tài sản và mức vay nợ. Góc học Z · M · F-Score chỉ để học công thức, không dùng để kết luận về doanh nghiệp Việt Nam.
- • Công cụ giá trị doanh nghiệp trên lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao giúp ước phần vốn chủ hợp lý, sau khi đã cộng nợ và trừ tiền mặt.
- • Công cụ giá trị hiện tại, giá trị tương lai và lãi kép gom phần chiết khấu cùng phần lãi kép trên vốn tự có vào một chỗ.
- • Bộ Excel theo ngành là ô đầu trong khu định giá trên web. Bấm ô đó để mở danh sách tải file.
- • Phần học kỷ luật và cộng đồng nằm ở Kỷ luật & cộng đồng, không gộp vào nhóm định giá này.
Khu vực C
Sổ tay — Bộ công cụ định giá Excel
Điền giả định trong file theo ngành rồi đọc kết quả trong bảng tính.
- • Bộ Excel theo ngành là ô đầu trong khu định giá trên web. Bấm ô đó để mở danh sách tải file.
- • Mỗi file gồm hướng dẫn từng bước và bảng tính dựng sẵn. Nhà đầu tư nhập giả định về doanh thu, biên lãi, suất chiết khấu và hệ số định giá, rồi đọc kết quả ngay trong file.
- • Bộ công cụ phục vụ việc học, giảng dạy và tự tính ngoài web. Kết quả phản ánh giả định của người dùng, không phải khuyến nghị mua, bán hay giữ của ReadFS.
Khu vực C
Sổ tay — PV · FV · Lãi kép
Tiền hôm nay và tiền trong tương lai liên hệ với nhau thế nào?
- • Một công cụ có hai tab. Tab đầu tính giá trị hiện tại và giá trị tương lai, tab sau dành cho lãi kép khi lãi được ghép nhiều lần trong năm.
- • Giá trị tương lai bằng số tiền hôm nay nhân với lãi suất lũy thừa theo số kỳ, còn giá trị hiện tại là chiều ngược lại. Đây là nền tảng cho công cụ chiết khấu dòng tiền và công cụ dòng tiền tự nhập.
- • Lãi kép phát huy tốt nhất trên vốn tự có. Vay ký quỹ làm tăng rủi ro và làm chậm lại sức mạnh lãi kép trên phần vốn của chính bạn.
- • Các đường dẫn cũ về giá trị thời gian của tiền và lãi kép đều mở ra cùng công cụ này.
Khu vực C
Sổ tay — Sức mạnh lãi kép
Vì sao nên ưu tiên vốn tự có thay vì vay thêm?
- • Tab lãi kép nằm trong công cụ gộp về giá trị hiện tại, giá trị tương lai và lãi kép.
- • Bạn nhập số tiền ban đầu, lãi suất, số năm và số lần ghép lãi mỗi năm để thấy số tiền cuối kỳ.
- • Công thức chia lãi suất theo từng lần ghép trong năm, rồi lũy thừa theo tổng số lần ghép của cả thời gian nắm giữ.
- • Nên ưu tiên giảm nợ vay ký quỹ, để lãi kép làm việc trên phần vốn thật sự thuộc về bạn.
Khu vực C
Sổ tay — PV & FV (Giá trị thời gian tiền)
Một khoản tiền nhận trong tương lai thì hôm nay còn đáng bao nhiêu?
- • Tab giá trị hiện tại và giá trị tương lai nằm trong công cụ gộp cùng phần lãi kép.
- • Giá trị tương lai cho biết số tiền hôm nay sẽ lớn lên bao nhiêu sau nhiều kỳ, với mức lãi suất bạn chọn.
- • Giá trị hiện tại làm ngược lại, tức quy khoản tiền tương lai về hôm nay để so với mức giá bạn đang phải trả.
- • Cộng giá trị hiện tại của nhiều kỳ lại là bước nền tảng, cần làm trước khi bạn quyết định trả giá cao hơn mức mình kỳ vọng.
Khu vực C
Sổ tay — EV / EBITDA
Ở mức bội số tôi chấp nhận, phần vốn chủ hợp lý của doanh nghiệp là bao nhiêu?
- • Giá trị doanh nghiệp bằng giá trị toàn bộ cổ phiếu cộng nợ vay có lãi, rồi trừ đi tiền mặt và các khoản tương đương tiền.
- • Chia giá trị đó cho lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao thì biết thị trường đang trả bao nhiêu lần khoản lợi nhuận này.
- • Bội số mục tiêu là mức bạn chấp nhận trả. Công cụ gợi ý khoảng thường thấy theo từng nhóm ngành, và bạn điều chỉnh thêm theo chất lượng doanh nghiệp.
- • Nhân bội số mục tiêu với khoản lợi nhuận đó để có giá trị doanh nghiệp hợp lý. Trừ nợ ròng thì ra phần vốn chủ hợp lý, chia cho số cổ phiếu thì ra giá cho mỗi cổ phiếu.
- • So mức thị trường đang trả với khoảng thường thấy để biết đang rẻ, đang bình thường hay đã đắt. Bước này không thay cho việc kiểm tra trước khi mua.
- • Khoản lợi nhuận này được tính bằng cách cộng khấu hao vào lợi nhuận trước lãi vay và thuế. Nếu báo cáo chuẩn hóa thiếu số khấu hao, bạn nhập tay hoặc tạm dùng lợi nhuận trước lãi vay và thuế, nhưng nên ghi rõ để nhớ.
- • Công cụ này phù hợp với doanh nghiệp phi tài chính. Ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm không định giá theo cách này.
- • Sau khi có kết quả, bạn nên kiểm tra trước khi mua và ghi lại các giả định vào sổ đầu tư.
Khu vực C
Sổ tay — ROE & DuPont
Doanh nghiệp sinh lời cao trên vốn chủ là vì khỏe thật, hay vì vay nhiều?
- • Hiệu quả sinh lời trên vốn chủ bằng biên lợi nhuận ròng nhân tốc độ quay vòng tài sản nhân mức vay nợ.
- • Biên lợi nhuận ròng cho biết bán một trăm đồng thì giữ lại được bao nhiêu đồng lãi, nên phản ánh thương hiệu, quyền định giá và khả năng kiểm soát chi phí.
- • Tốc độ quay vòng tài sản cho biết tài sản luân chuyển nhanh hay chậm. Bán lẻ và phân phối thường cao hơn các ngành khác.
- • Mức vay nợ cho biết tổng tài sản gấp mấy lần vốn chủ. Sinh lời cao nhờ vay nhiều thì luôn đi kèm rủi ro trả nợ.
- • Hai doanh nghiệp cùng sinh lời hai mươi phần trăm trên vốn chủ có thể rất khác nhau, một bên nhờ biên lợi nhuận và tốc độ quay vòng, bên kia chỉ nhờ vay nhiều.
- • Cách đọc tốt là xem con số tổng trên bản đồ, tách ra ba phần, rồi soi kỹ nợ và dòng tiền khi mức vay từ khoảng ba lần trở lên.
- • Khi bạn gắn một mã đang niêm yết, công cụ lấy lợi nhuận sau thuế, doanh thu, tổng tài sản và vốn chủ từ báo cáo tài chính. Với kỳ quý, các dòng kết quả kinh doanh lấy tổng bốn quý gần nhất.
- • Danh sách để luyện tập gồm các doanh nghiệp phi tài chính sinh lời trên vốn chủ tối thiểu mười lăm phần trăm ở năm gần nhất. Xem thử vài mã miễn phí, xem đủ danh sách với tài khoản Pro.
- • Bạn theo được xu hướng qua từng năm và so tối đa ba mã. Góc học Z · M · F-Score (Altman, Beneish, Piotroski) chỉ để học công thức, không dùng để kết luận về doanh nghiệp Việt Nam.
- • Sau khi đọc xong, hãy kiểm tra trước khi mua và ghi vào sổ đầu tư nếu muốn giữ lại giả định.
Khu vực C
Sổ tay — Định giá DCF
Với mức giá hiện tại, dòng tiền tương lai có xứng đáng ở mức chiết khấu tôi chấp nhận không?
- • Cách làm là quy các khoản tiền doanh nghiệp tạo ra trong tương lai về giá trị hôm nay, theo mức lợi nhuận mà bạn yêu cầu.
- • Bạn chọn khoảng quá khứ để xem, chọn năm gốc, nhập giả định tăng trưởng và mức chiết khấu, rồi xem giá trị của một mã đang niêm yết.
- • Dòng tiền tự do quá khứ lấy dòng tiền kinh doanh trừ đi tiền chi mua sắm và xây dựng tài sản cố định. Đây là cách tính thực hành, không phải công thức chuẩn trong sách giáo khoa.
- • Nên ưu tiên định giá trên dòng tiền còn lại sau đầu tư, vì dòng tiền kinh doanh chỉ cho thấy tiền về trước khi doanh nghiệp phải chi cho tài sản.
- • Các số quá khứ không được cộng vào kết quả. Chúng chỉ giúp bạn chọn năm gốc và ước mức tăng trưởng cho giai đoạn đầu.
- • Khi dòng tiền tự do âm nhiều năm hoặc âm ở năm gần nhất, công cụ sẽ cảnh báo và khuyên bạn tự nhập kịch bản. Nút lấy theo quá khứ chỉ hợp khi bạn tin dòng tiền sẽ dương ổn định.
- • Mô hình hai giai đoạn cho dòng tiền hoặc lợi nhuận mỗi cổ phiếu tăng trong một số năm đầu, rồi chuyển sang mức tăng trưởng dài hạn. Nếu bạn muốn mỗi năm một con số khác nhau thì dùng công cụ dòng tiền tự nhập.
- • Mức chiết khấu phải cao hơn mức tăng trưởng dài hạn. Mức chiết khấu càng cao thì giá trị tính ra càng thấp.
- • So giá trị tính ra với giá thị trường để thấy biên an toàn minh họa. Con số đẹp vẫn có thể rủi ro nếu chất lượng doanh nghiệp yếu.
- • Kết quả chỉ là một mốc tham khảo, không thay cho bước kiểm tra trước khi mua và hạn mức vốn. Xem thử danh sách các mã có dòng tiền dương miễn phí, xem đủ danh sách với tài khoản Pro.
Khu vực C
Sổ tay — Dòng tiền tự nhập (cổ tức / FCF)
Nếu mỗi năm tôi nhận một khoản khác nhau rồi bán lại sau vài năm, hôm nay cổ phiếu đáng bao nhiêu?
- • Bạn tự nhập khoản tiền nhận được mỗi năm, có thể là cổ tức hoặc dòng tiền tự do cho mỗi cổ phiếu, nên không cần giả định tăng trưởng đều nhau.
- • Bạn chọn số năm nắm giữ. Năm cuối là năm bán, khi đó bạn nhận khoản tiền của năm đó cộng với giá bán rồi dừng lại.
- • Giá trị của cổ phiếu hôm nay bằng tổng các khoản tiền đã quy về hiện tại, cộng với giá bán cũng đã quy về hiện tại.
- • So kết quả với giá thị trường để thấy mức tăng có thể có và biên an toàn theo đúng kịch bản của bạn.
- • Công cụ này khác với chiết khấu dòng tiền hai giai đoạn, vốn phù hợp hơn khi bạn tin tăng trưởng sẽ khá ổn định.
- • Sau khi có kết quả, bạn có thể gắn mã, kiểm tra trước khi mua và ghi lại vào sổ đầu tư.
Khu vực C
Sổ tay — P/E · P/B tương đối
Nếu thị trường chấp nhận mức bội số tôi đặt ra, giá hợp lý của cổ phiếu là bao nhiêu?
- • Chỉ số giá trên lợi nhuận đang trả bằng giá chia lợi nhuận mỗi cổ phiếu. Muốn ra giá theo mức bạn đặt, chỉ cần nhân lợi nhuận mỗi cổ phiếu với bội số mục tiêu.
- • Chỉ số giá trên giá trị sổ sách đang trả bằng giá chia giá trị sổ sách của mỗi cổ phiếu, và cách tính giá mục tiêu cũng tương tự.
- • Hai ô đang trả là mốc thị trường hiện tại. Bạn chỉnh bội số mục tiêu để thấy mức giá tương ứng.
- • Bội số cao hay thấp còn tùy lợi thế cạnh tranh, chất lượng và cách quản trị. Ví dụ có ngân hàng luôn được trả cao hơn các ngân hàng khác, không chỉ vì lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu.
- • Định giá bằng bội số chỉ trả lời câu hỏi về giá. Muốn biết chất lượng doanh nghiệp, bạn cần đọc thêm bộ tiêu chí theo ngành và bản đồ tài chính.
- • Với ngân hàng, thường nên đọc chỉ số giá trên giá trị sổ sách kèm hiệu quả sinh lời trên vốn chủ. Với doanh nghiệp sản xuất hoặc đang tăng trưởng, thường đọc chỉ số giá trên lợi nhuận kèm tốc độ tăng lợi nhuận.
- • Danh sách phù hợp để đọc theo lợi nhuận gồm các doanh nghiệp phi tài chính có lợi nhuận sau thuế dương trong năm năm gần nhất. Xem thử vài mã miễn phí, xem đủ danh sách với tài khoản Pro.
- • Danh sách phù hợp để đọc theo giá trị sổ sách gồm ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm có vốn chủ dương và lợi nhuận sau thuế năm gần nhất dương.
- • Bạn có thể mang bội số mục tiêu sang công cụ dự phóng giá, sau đó kiểm tra trước khi mua và ghi vào sổ đầu tư.
Khu vực C
Sổ tay — Dự phóng giá (1–10 năm)
Nếu lợi nhuận hoặc giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu tăng đều và thị trường trả mức bội số tôi đặt ra, giá sau một đến mười năm là bao nhiêu?
- • Giá sau n năm bằng nền hiện tại của lợi nhuận hoặc giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu, nhân với mức tăng trưởng lũy kế, rồi nhân với bội số mục tiêu.
- • Có ba kịch bản gồm Thận trọng, Cơ sở và Lạc quan, mỗi kịch bản có cặp tăng trưởng và bội số riêng.
- • Các mốc thời gian mặc định là một, ba, năm và mười năm. Càng nhìn xa thì kết quả càng phụ thuộc vào giả định của bạn.
- • Công cụ lấy lợi nhuận mỗi cổ phiếu, giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu, giá và ngành từ bản đồ. Bạn có thể thay mức tăng trưởng cơ sở, thay vì để mặc định mười phần trăm mỗi năm.
- • Bội số mục tiêu tham khảo từ bộ tiêu chí ngành và mức thị trường đang trả. Muốn soi các doanh nghiệp cùng ngành thì mở công cụ so sánh bội số hoặc phần so chỉ số ngành.
- • Ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm mặc định đọc theo giá trị sổ sách, còn các doanh nghiệp khác mặc định đọc theo lợi nhuận. Bạn đổi được lựa chọn này.
- • Đây là kịch bản giả định, không phải dự báo giá và cũng không phải khuyến nghị mua bán.
- • Sau khi có kết quả, hãy kiểm tra trước khi mua, ghi vào sổ đầu tư và đối chiếu lại với bộ tiêu chí hoặc bản đồ tài chính.
Phụ lục: theo dõi danh mục đã có
Phần này nói chi tiết hơn về kiểm tra trước khi mua, tỷ trọng từng mã, khoản vay ký quỹ và các thông báo dành cho danh mục bạn đang giữ.
Bạn đang cần gì và nên mở tính năng nào
| Mong muốn | Tính năng |
|---|---|
| Mã này còn room trên hạn mức phân bổ vốn không? | Kiểm tra trước khi mua |
| Danh mục của tôi có đang lệch quá không? | Tỷ trọng danh mục và cảnh báo |
| Đang vay nhiều thì hạn mức phân bổ vốn đối chiếu cửa mở vị thế thế nào? | Lưu ý về vay ký quỹ và bảng thử chi phí lãi |
| Giá cổ phiếu này còn hợp lý theo bộ tiêu chí ReadFS không? | Giá trị hợp lý ReadFS và so sánh các kịch bản |
| Trước khi mở vị thế thì hạn mức phân bổ vốn yêu cầu xử lý gì trước? | Việc cần xử lý trên hạn mức phân bổ vốn, kèm các bước cụ thể |
Ba bước làm việc của ReadFS
1
Chấm cổ phiếu theo bộ tiêu chí ngành
Dùng bộ tiêu chí của từng ngành và danh sách theo dõi để xem cổ phiếu đạt bộ tiêu chí ReadFS đến đâu.
2
Xem hạn mức vốn còn lại
Xem hạn mức cho từng mã, từng ngành và từng nhóm R1 đến R3 để biết còn bao nhiêu room phân bổ.
3
Kiểm tra trước khi mua
Thử một số lượng cổ phiếu cụ thể để thấy tỷ trọng sau khi mua, trước khi bạn tự đặt lệnh trên công ty chứng khoán.
Trọng số của bộ tiêu chí đánh giá
Mỗi chỉ tiêu được cho điểm từ 0 đến 10, giống điểm từng môn học, rồi nhân với trọng số của nó. Tổng trọng số của mỗi ngành luôn bằng 100, nên điểm ReadFS trên 10 chính là điểm trung bình đã cân theo trọng số. Thứ tự ưu tiên của bộ tiêu chí là lợi nhuận có tiền thật, sau đó là lợi thế cạnh tranh cùng sức khỏe bảng cân đối, tiếp đến là tăng trưởng bền có xác nhận, và cuối cùng mới tới giá mua.
Cách chia trọng số của bộ tiêu chí sản xuất và thương mại
- Lợi thế và dòng tiền (26 điểm): Lợi nhuận có tiền thật 12 điểm, biên lợi nhuận gộp 9 điểm, dòng tiền tự do 5 điểm. Dòng tiền kinh doanh là trụ chính, còn dòng tiền tự do nhẹ hơn để không phạt oan doanh nghiệp đang mở rộng đầu tư.
- Vận hành và vốn lưu động (20 điểm): Phải thu trên doanh thu 12 điểm, tồn kho trên doanh thu 6 điểm, thanh khoản 2 điểm. Phải thu được đặt ngang dòng tiền, vì đây là cửa dễ làm đẹp doanh thu qua công nợ nhất.
- Sinh lời và đòn bẩy (29 điểm): Hiệu quả vốn chủ sở hữu 9 điểm, nợ vay trên vốn chủ 7 điểm, khả năng trả lãi 5 điểm, hiệu quả tài sản 4 điểm, biên lợi nhuận ròng 4 điểm. Hiệu quả tài sản và biên ròng bổ trợ cho vốn chủ, không thay thế dòng tiền.
- Tăng trưởng (17 điểm): Tăng trưởng bình quân 3 năm của doanh thu 5 điểm và của lợi nhuận 5 điểm, tăng trưởng một kỳ của doanh thu 4 điểm và của lợi nhuận 3 điểm. Tăng nhiều năm nặng hơn tăng một kỳ, nhưng vẫn giữ đủ trọng số để không bỏ sót đà gần đây.
- Định giá (8 điểm): EV trên EBITDA 4 điểm, P/E 2 điểm, P/B 2 điểm. Giá xếp sau chất lượng, vì giá chỉ cho bạn biết biên an toàn khi mua, không nói doanh nghiệp có tốt hay không.
Các ngành khác có cách chia riêng. Muốn xem trọng số của từng chỉ tiêu trong ngành cụ thể, hãy mở bảng Tổng hợp đánh giá của một mã rồi vào tab Trọng số. Muốn tự đặt kỷ luật của riêng bạn thì dùng tab Bộ lọc của tôi.
Ba mức trả lời khi kiểm tra trước khi mua
- Trong kỷ luật. Bạn còn hạn mức phân bổ vốn. Lệnh thật vẫn do bạn tự đặt trên công ty chứng khoán.
- Thận trọng. Vẫn còn hạn mức nhưng đã gần chạm, hoặc tiền mặt và mức vay đang giới hạn trần minh họa.
- Dừng bước mua trên công cụ. Danh mục đang lệch hạn mức phân bổ vốn. Cửa mở thêm vị thế trên công cụ chưa đạt cho đến khi các cửa lệch được xử lý.
Tóm tắt vốn
Tôi đang có bao nhiêu vốn thật và đang vay bao nhiêu?
- • Bạn xem vốn tự có, tổng tài sản khi đã tính cả phần vay, tiền mặt, dư nợ vay ký quỹ và giá trị số cổ phiếu đang giữ.
- • Các số này cần khớp với tài khoản tại công ty chứng khoán, để ReadFS theo dõi tỷ trọng, mức vay và cảnh báo đúng lúc bạn lệch khỏi kỷ luật.
Cập nhật sát với tài khoản thật thì cảnh báo kỷ luật mới có giá trị.
Kiểm tra trước khi mua
Tôi định mở thêm vị thế một mã, bộ tiêu chí và hạn mức phân bổ vốn đối chiếu thế nào?
- • Ba câu đối chiếu ngắn về bộ tiêu chí tầm soát và về phân bổ vốn, để bạn nhìn nhanh trước khi tự quyết định.
- • Kết quả rơi vào một trong các mức: Trong hạn mức phân bổ vốn, Thận trọng, hoặc Dừng bước mua trên công cụ.
- • Thanh thử số lượng cho thấy tỷ trọng sau lệnh minh họa. Đây chỉ là minh họa, không phải lệnh thật.
- • Phần Việc cần xử lý trên hạn mức phân bổ vốn nêu minh họa giảm tỷ trọng một mã, giảm tỷ trọng một ngành hoặc trả nợ vay khi danh mục đang lệch cửa.
Tỷ trọng danh mục
Mã nào đang vượt hạn mức và ngành nào đang quá nặng?
- • Thanh ngang là tỷ trọng hiện tại, còn vạch dọc là hạn mức ReadFS, nên bạn so được ngay bằng mắt.
- • Bảng tính giảm tỷ trọng cho biết cần bán khoảng bao nhiêu cổ phiếu. Con số này chưa trừ phí giao dịch và thuế.
- • Từ phần Kiểm tra trước khi mua, bạn mở được bảng tính này rồi quay lại kiểm tra tiếp.
Vay ký quỹ và so sánh kịch bản
Đang vay nhiều thì nên trả bao nhiêu, và mua thêm có làm rủi ro nặng hơn không?
- • Phần lưu ý nhắc lại ngưỡng an toàn của ReadFS, khoảng năm mươi phần trăm vốn tự có.
- • Phần so sánh kịch bản cho bạn kéo ba thanh gồm số nợ, lãi suất và mức giảm giá cổ phiếu, để thấy rủi ro thay đổi ra sao.
- • Chi phí lãi được tính minh họa theo số tiền vay và mức lãi suất của công ty chứng khoán mà bạn nhập vào.
Thông báo danh mục
ReadFS đang cảnh báo điều gì về danh mục của tôi?
- • Hệ thống báo khi một mã hoặc một ngành vượt hạn mức, khi tỷ trọng trôi dần khỏi mức bạn đặt ra, và khi mức vay đã cao.
- • Đây là lời nhắc để bạn giữ kỷ luật, không phải lệnh mua hay lệnh bán.
Khi kết quả là Dừng bước mua trên công cụ
- Đọc phần Việc cần xử lý trên hạn mức phân bổ vốn ngay trong Kiểm tra trước khi mua.
- Dùng bảng tính để xem cần giảm bao nhiêu ở một mã, một ngành, hoặc cần trả bớt bao nhiêu nợ vay.
- Tự đặt lệnh trên công ty chứng khoán nếu bạn quyết định điều chỉnh, sau đó cập nhật lại danh mục trên ReadFS.
- Quay lại Kiểm tra trước khi mua để xem các cửa trên hạn mức phân bổ vốn đã đạt lại chưa.
Thứ tự gợi ý thường là giảm mã đang vượt hạn, giảm ngành đang quá nặng, xử lý phần thuộc nhóm R3, trả bớt nợ vay, rồi mới tới việc giới hạn số mã trong danh mục. Mỗi lần hệ thống chỉ đưa ra tối đa ba việc để bạn không bị rối.
Sáu bước làm quen, khoảng năm phút
- ☐Tạo danh mục với đủ cổ phiếu, số lượng, tiền mặt và khoản vay ký quỹ nếu có.
- ☐Mở Tóm tắt vốn và đối chiếu vốn tự có với số trên tài khoản thật.
- ☐Thử Kiểm tra trước khi mua với một mã bạn đang quan tâm.
- ☐Mở Tỷ trọng danh mục để xem có mã hoặc ngành nào vượt hạn mức.
- ☐Nếu đang vay ký quỹ, đọc phần lưu ý về vay trên hạn mức phân bổ vốn.
- ☐Theo dõi Thông báo danh mục để biết khi nào bạn đang lệch khỏi kỷ luật.
Câu hỏi thường gặp
- ReadFS có đặt lệnh giúp tôi không?
- Không. Bạn tự đặt lệnh trên công ty chứng khoán. ReadFS chỉ tính minh họa và nhắc bạn khi lệch kỷ luật.
- Khi tôi thử số lượng cổ phiếu, hệ thống có tự trừ tiền mặt không?
- Không. Sau khi lệnh thật đã khớp, bạn tự cập nhật số cổ phiếu và tiền mặt trên ReadFS.
- Điểm ReadFS có phải là khuyến nghị mua hay bán không?
- Không. Điểm chỉ nói về sức khỏe của số liệu đã công bố. Phần con người, triển vọng ngành và quyết định xuống tiền vẫn thuộc về bạn.
ReadFS Portfolio, tài liệu hướng dẫn dành cho nhà đầu tư